PROTOKÓŁ

49. Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu

Festiwal odbył się w dniach od 27 lipca do 31 lipca 2018 roku. 

Wzięło w nim udział 25 zespołów. 

Oceniało je jury w składzie:
Małgorzata Kiereś – etnograf, przewodnicząca komisji 
Magdalena Kroh – etnograf 
Lidia Czechowska – choreograf
Adam Adamowski – choreograf
Czesław Węglarz – muzyk, folklorysta
Jan Karpiel Bułecka – muzyk, folklorysta
Bogdan Matusik – muzyk, folklorysta
Kazimiera Koim – sekretarz komisji
	
Zespoły uczestniczące w 49. Festiwalu Folkloru Górali Polskich według kolejności występowania:
1.	ZESPÓŁ REGIONALNY PIEŚNI i TAŃCA PODEGRODZIE Z PODEGRODZIA – z programem „Powrót parobków z jarmarku godniego”
2.	PODHALAŃSKI ZESPÓŁ GÓRALSKI HARNASIE IM. ANIELI GUT-STAPIŃSKIEJ Z SUCHEGO – z programem „Odwiedziny na sałasie w holak”
3.	ZESPÓŁ FOLKLORYSTYCZNY KIYRPECKI Z ŁĄCKA – prezentujący „Ocepiny Marysi”
4.	ZESPÓŁ REGIONALNY ZBYRCOK Z JUSZCZYNA – przedstawiający program „Mira”
5.	ZESPÓŁ REGIONALNY GROJCOWIANIE Z WIEPRZA – przedstawiający program „Skubacka”
6.	ZŁOTNICKI ZESPÓŁ GÓRALI CZADECKICH DOLINA NOWEGO SOŁOŃCA ZE ZŁOTNIKA 
– z programem „Potańcówka odpustowa”
7.	ZESPÓŁ REGIONALNY BRENNA IM. JÓZEFA MACHA Z BRENNEJ – prezentujący program „W Szczepóna u Moskałów”
8.	REGIONALNY ZESPÓŁ PIEŚNI i TAŃCA LACHY Z NOWEGO SĄCZA – prezentujący program „Zrękowiny”
9.	ZESPÓŁ REGIONALNY JURKOWIANIE Z JURKOWA – przedstawiający „Wesele jurkowskie”
10.	 ZESPÓŁ REGIONALNY SŁOPNICZANIE ZE SŁOPNIC – prezentujący program „Obigrowka”
11.	 ZESPÓŁ REGIONALNY GÓRALE ŁĄCCY Z ŁĄCKA – przedstawiający program „Wesele łąckie”
12.	 REGIONALNY ZESPÓŁ PIEŚNI i TAŃCA LIPOWIANIE Z LIPOWEJ – z programem „Pierzyniec u Jakubca”
13.	 ZESPÓŁ REGIONALNY PRZYSZOWIANIE Z PRZYSZOWEJ – z programem „Dożynki we dworze w Przyszowej”
14.	 REGIONALNY ZESPÓŁ SPOD KICEK Z MORDARKI – prezentujący program „Cysorz dziś chodoków do włojska werbuje”
15.	 ZESPÓŁ REGIONALNY KIJOM WORCI Z PISARZOWEJ – przedstawiający scenkę związaną z powitaniem nowo wyświęconego kapłana, który przyjeżdża do rodzinnej parafii
16.	ZESPÓŁ PIEŚNI I TAŃCA ŁASTIWOCZKA Z PRZEMKOWA – przedstawiający program „Drużbiwsky weczer”
17.	 ZESPÓŁ REGIONALNY ŚWARNI ŁOJCE Z SADKU-KOSTRZY – z programem „W niedzielo pło majówce”
18.	 UCZELNIANY ZESPÓŁ GÓRALSKI MŁODE PODHALE Z NOWEGO TARGU 
– przedstawiający program „Zielone Świątki”
19.	ZESPÓŁ REGIONALNY SKALNIK Z KAMIONKI WIELKIEJ – prezentujący zwyczaj kolędowania
20.	 ZESPÓŁ REGIONALNY ISTEBNA Z ISTEBNEJ – przedstawiający program „Na muzyce”
21.	 ZESPÓŁ REGIONALNY MYSTKOWIANIE Z MYSTKOWA – z programem „Muzyka na śmigurt”
22.	 ZESPÓŁ REGLE IM. J. JĘDROLA Z PORONINA – prezentujący program „Zielone Świątki na Podhalu”
23.	 ZESPÓŁ REGIONALNY LIMANOWIANIE Z LIMANOWEJ – z programem „Śmiguśne słomioki”
24.	 ZESPÓŁ REGIONALNY SŁOPNICKI ZBYRCOK ZE SŁOPNIC – prezentujący program „Śmiguśne słomioki”
25.	 ZESPÓŁ REGIONALNY JAKUBKOWIANIE Z ŁOSOSINY DOLNEJ – przedstawiający program „Żniwa”
Wszystkie zespoły biorące udział w konkursie zostały ocenione przez jury. Organizatorzy zapewnili każdej grupie możliwość omówienia programu z członkami komisji oceniającej na specjalnie zorganizowanych w tym celu konsultacjach. Dotyczyły one całokształtu problematyki związanej z prezentacją programu folklorystycznego, tj. obejmowały zagadnienia muzyki, tańca, stroju, obrzędowości i reżyserii scenicznej. Stanowiły formę dokształcania instruktorów. Indywidualne rozmowy przeprowadzono z kierownikami i delegacjami wszystkich zespołów.

Jury ma do dyspozycji następujące nagrody regulaminowe, których fundatorem jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej:
„Złote Żywieckie Serce” i 10.000,00 zł
„Srebrne Żywieckie Serce” i 8.000,00 zł
„Brązowe Żywieckie Serce” i 6.000,00 zł
10 wyróżnień regulaminowych dla zespołów po 1.600,00 zł
Ogółem pula nagród wynosi 40.000,00 zł

Po wnikliwej analizie zaprezentowanych przez zespoły programów jury przyznało nagrody, które otrzymują:
„Złote Żywieckie Serce” i nagrodę 10.000,00 zł
UCZELNIANY ZESPÓŁ GÓRALSKI MŁODE PODHALE Z NOWEGO TARGU
„Srebrne Żywieckie Serce” i nagrodę 8.000,00 zł
REGIONALNY ZESPÓŁ PIEŚNI i TAŃCA LIPOWIANIE Z LIPOWEJ
„Brązowe Żywieckie Serce” i nagrodę 6.000,00 zł
ZESPÓŁ REGIONALNY ISTEBNA Z ISTEBNEJ

Wyróżnienia regulaminowe za poszczególne elementy programu i nagrody pieniężne po 1.600,00 zł każda otrzymują:
ZESPÓŁ REGIONALNY PIEŚNI i TAŃCA PODEGRODZIE Z PODEGRODZIA – za dobrą muzykę 
i śpiew Lachów Sądeckich
ZESPÓŁ REGIONALNY ZBYRCOK Z JUSZCZYNA – za przedstawienie obyczajowości pasterskiej górali babiogórskich
ZESPÓŁ REGIONALNY GROJCOWIANIE Z WIEPRZA – za repertuar pieśni i jego wykonanie oraz prezentację strojów
ZESPÓŁ REGIONALNY BRENNA IM. JÓZEFA MACHA Z BRENNEJ – za prezentację archaicznego kolędowania w Brennej
ZESPÓŁ REGIONALNY SŁOPNICZANIE ZE SŁOPNIC – za zgodną z tradycją prezentację elementów obrzędu weselnego ze Słopnic
ZESPÓŁ REGIONALNY PRZYSZOWIANIE Z PRZYSZOWEJ – za dobry śpiew oraz prezentację tańców Lachów Sądeckich
ZESPÓŁ REGIONALNY GÓRALE ŁĄCCY Z ŁĄCKA – za prezentację obrzędowego bogactwa wesela łąckiego
ZESPÓŁ PIEŚNI I TAŃCA ŁASTIWOCZKA Z PRZEMKOWA – za podtrzymywanie tradycyjnej muzyki i pieśni Łemków
ZESPÓŁ REGIONALNY SKALNIK Z KAMIONKI WIELKIEJ – za muzykę i dobre wykonanie tańców Lachów Sądeckich
ZESPÓŁ REGIONALNY MYSTKOWIANIE Z MYSTKOWA – za tradycyjny sposób grania kapeli,  śpiew oraz estetykę śpiewu
Na Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem zostały wytypowane następujące zespoły:
ZESPÓŁ REGIONALNY GÓRALE ŁĄCCY Z ŁĄCKA z programem „Wesele łąckie”
REGIONALNY ZESPÓŁ PIEŚNI i TAŃCA LIPOWIANIE Z LIPOWEJ z programem „Pierzyniec 
u Jakubca”
UCZELNIANY ZESPÓŁ GÓRALSKI MŁODE PODHALE Z NOWEGO TARGU z programem „Zielone Świątki”
ZESPÓŁ REGIONALNY MYSTKOWIANIE Z MYSTKOWA z programem „Muzyka na śmigurt”

Ponadto komisja postanowiła przyznać dwa dyplomy honorowe dla: 
Regionalnego Zespołu Spod Kicek z Mordarki za podjęcie tematyki pożegnania rekrutów na służbę u cysorza
Kapeli z Zespołu Regionalnego Słopnicki Zbyrcok ze Słopnic

Uwagi komisji

	W tegorocznej edycji Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu wzięły udział zespoły folklorystyczne z następujących grup etnograficznych polskich Karpat: Górale Śląscy, Górale Żywieccy, Górale Babiogórscy, Górale Podhalańscy, Górale Łąccy, Górale Czadeccy, Górale Zagórzańscy, Łemkowie oraz terenów podgórskich: Lachy Sądeckie, Lachy Limanowskie, Lachy Szczyrzyckie. 

Jury wyraża radość, że podczas konkursu festiwalowego zostały zaprezentowane różnorodne zwyczaje, obrzędy i scenki obyczajowe z życia dawnej wsi, z uwzględnieniem zróżnicowania regionalnego.

W większości widowisk zwyczaje i obrzędy ludowe przedstawiały ich prawdziwą, osadzoną w tradycji, strukturę. Niemniej należy zwrócić uwagę, aby zawsze podkreślać sakralny charakter obrzędów i nie pozbawiać ich kulturowego kontekstu.

Komisja zauważa problemy z reżyserią widowisk. Prezentowane przedstawienia winny być spójne w każdej z kategorii, w jasny sposób przekazywać treści kulturowe, a równocześnie uwzględniać wymogi sceniczne.

Istotną rolę w przedstawieniach grają rekwizyty. Należy jednak traktować je symbolicznie, aby w prezentowanym kontekście pełniły swoją funkcję i miały kulturowe znaczenie.	
Jury zauważa wielką dbałość zespołów o stroje, w większości widowisk pięknie zaprezentowanych i noszonych z wielką godnością. 

Muzyka towarzysząca zaprezentowanym widowiskom była na wysokim poziomie. Komisja zauważa wielką dbałość o czystość tonalną zaśpiewów i odgrywek. Utrzymanie właściwego tempa muzyki prowadzi do zachowania odpowiedniego charakteru tańców. Jury odnotowuje wzbogacenie repertuaru pieśniowego.

W zakresie choreografii komisja zwraca uwagę na konieczność zachowania tradycyjnych kroków i figur zgodnych z nazwą tańca. Nie należy tworzyć kompozycji figur z różnych tańców, zwłaszcza występujących w innych regionach.

Jury dziękuje wszystkim grupom i instruktorom zespołów za wielki wkład pracy oraz zaangażowanie w przygotowanie artystyczne, merytoryczne i organizacyjne widowisk. Komisja wyraża również podziękowanie pracownikom Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej oraz Miejskiego Centrum Kultury w Żywcu za bardzo dobre przeprowadzenie konkursu.

Fundatorem nagród dla laureatów Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej.

  

     Żywiec, 31 lipca 2018                                                                        Podpisy członków komisji: